Otizm Spektrum Bozukluğunun (OSB) Negatif Etkilerinin Giderilmesi Konusunda Melatoninin Pozitif Etkileri
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan bireylerde uyku sorunları yaygın bir şekilde görülür ve bu durumun temel semptomlarından biridir. OSB’li çocuklarda uykuya dalma güçlüğü, sık sık uyanma ve düzensiz uyku düzeni, gündüz davranışsal sorunları, bilişsel işlev bozukluklarını ve irritabiliteyi (aşırı sinirlilik) artırabilir
Yapılan bilimsel çalışmalarda OSB’li bireylerin melatonin seviyeleri genellikle düşük olduğu tespit edilmiştir. Bu da onların biyolojik saatlerinin (sirkadiyen ritim) bozulmasına yol açmaktadır. Melatonin kullanımı, düşük olan hormon seviyelerini düzenleyerek uyku-uyanıklık döngüsünü normalleştirmeye yardımcı olur.
Düzenli ve kaliteli bir gece uykusu, OSB’li çocukların hem fiziksel hem de duygusal olarak daha dengeli olmalarını sağlar. Yeterli uyku, gündüz yaşanan **öfke patlamalarını, huzursuzluk hissini ve tekrarlayan davranışları** azaltmada önemli rol oynar. Böylece, hem çocuğun hem de ailesinin yaşam kalitesi gözle görülür şekilde artar.
Melatonin takviyesi seçilirken, oral çözelti (likit) formunun sağladığı benzersiz avantajlar dikkate alınmalıdır. Tablet formundaki melatonin takviyeleri, sindirim sisteminde parçalanır ve karaciğerden geçerken büyük oranda etkinliğini kaybeder. Bu süreç, tablet melatonin takviyelerinin **karaciğer harabiyeti** oluşturma riskini beraberinde getirir ve içerdiği etkin maddenin **%90’a varan kayıplarla** sonuçlanmasına neden olur.
Yatmadan 30 dakika önce uygulanan 1-2 ml melatoninin ağız içerisinde 15-20 saniye bekletilmesi sayesinde, oral çözelti (likit) melatonin, doğrudan ağız mukozasında ve dil altında bulunan kılcal damarlar aracılığıyla emilirek kana karışır.
Bu kullanım şekli melatoninin karaciğerden geçmesini önleyerek **%100 oranında emilim** sağlar ve herhangi bir kayıp yaşanmasını engeller. Hızlı emilimi sayesinde, oral çözelti (likit) melatonin **daha çabuk etki gösterir**, bu da uykuya dalma süresini kısaltır. Ayrıca, besinlerle etkileşiminin düşük olması, kullanım kolaylığı sağlar ve takviyenin her zaman (aç veya tok) etkili olmasını garantiler.
OSB’li bireylerin özel ihtiyaçları göz önünde bulundurulduğunda, oral çözelti (likit) melatonin, daha güvenli, hızlı ve etkili bir çözüm sunarak uyku kalitesini iyileştirir ve genel iyi oluş hallerine pozitif katkıda bulunur.
Ayrıca, SİTİKOLiN kullanımının nöronal membranların oluşumunda ve onarımında rol oynayan fosfolipidlerin biyosentezindeki etkisi sayesinde, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan bireylerde iyileşmeler sağladığı bilimsel çalışmalarla tespit edilmiştir.
## Dikkat Edilmesi Gerekenler
Melatonin nispeten güvenli kabul edilse de kullanıma başlanmadan ilaç seçerken ve başladıktan sonra kullanırken dikkatli olunmalıdır.
Melatonin ilaçları genellikle tablet ve oral çözelti (likit) formunda bulunur. Ancak, **oral çözelti melatonin** ilaçları, tabletlere göre çok daha üstün avantajlar sunar. Tablet formundaki melatonin, karaciğer tarafından metabolize edilir ve bu süreçte etkin maddesinin büyük bir kısmı maalesef vücuttan kullanılmadan atılır.
Bu durum, TABLET olarak piyasada bulunan melatonin ilaçlarının yüksek derecede **karaciğer harabiyeti** oluşturma riskini de beraberinde getirir.
Bu nedenle mümkünse TABLET melatonin kullanılmaması tavsiye edilmektedir.
Tıp otoriteleri Oral çözelti (likit) melatonin kullanılması önermektedirler.
Oral çözeltinin (likit) ağız mukozasından ve dil altından hızlı emilimi sayesinde melatonin daha düşük dozlarda (1-2 ml yani 1-2 mg) **daha hızlı etki gösterir** ve daha hızlı uykuya geçişi sağlar. Oral çözeltinin (likit) besinlerle etkileşimi de yok denecek kadar azdır, bu da kullanım kolaylığı sağlar (aç yada tok kullanılabilir).
Sonuç olarak, uykusuzlukla ve ağrıyla mücadele ederken oral çözelti (likit) melatonin kullanımı , hem daha etkili (düşük dozlarda dahi yüksek biyoyararlanım ) hem de daha güvenli (karaciğer harabiyeti yan etkisi olmayan) bir seçenektir.
* *Dozaj:* Tedavide 1-2 ml oral çözelti (likit) dozunda kullanılır.
Sonuç olarak, melatonin oral çözelti (likit) fibromiyaljinin en yıkıcı iki belirtisi olan *kronik ağrı* ve *uykusuzlukla* mücadelede umut verici bir destekleyici seçenektir. Hastaların hem uyku kalitesini artırarak dolaylı yoldan, hem de antioksidan ve ağrı modülasyon etkileriyle doğrudan fayda sağlaması, melatonini fibromiyalji tedavisinde *çift yönlü bir yaklaşımın önemli bir parçası* haline getirmektedir.
ÖNEMLİ BİLGİ
Oral çözelti (likit) melatonin alırken çok dikkat edilmesi gerekenler.
Oral çözelti (likit) melatonin günlük dozu yatmadan 30 dakika önce alınması gereken 2 ml’dir (2mg). Bir aylık kullanım dozu 60 ml dir.
Yapılan kimyasal araştırmalarda Oral çözelti (likit) melatoninin şişe kapağı açıldıktan sonra kullanım süresi 60 gündür. Bu 60 gün süreden sonra ilaç bozulur ve kullanılamaz hale gelir. Şişede kalan bozulmuş ilacın kullanılması riski, insan sağlığını olumsuz yönde etkileyebilecek ve istenmeyen sonuçlara sebebiyet verebilecektir.
Dolayısıyla, mutlaka bir aylık kullanım dozu olan 60 ml şişede satılan ambalajlarda satın alınmalıdır. 60 ml den büyük şişedeki ambalajlar alınmamalıdır. Böylece Oral çözelti (likit) melatonin bozulma riski söz konusu olamayacaktır.