Melatonin Oral Çözeltinin (likit) etkinliği ve karaciğer güvenliği
Melatonin, her yaş grubunda (çocuklar ve yetişkinler) sadece uyku düzenleyici olarak değil, aynı zamanda migren, epilepsi ve çeşitli nöropsikiyatrik rahatsızlıkların tedavisinde kullanılan önemli pozitif etkilere sahip bir moleküldür
Özellikle kronik ağrı ve nörolojik bozukluklarla ilişkili olan bu durumlar, uyku kalitesini ciddi şekilde olumsuz etkileyebilir
**Migren**, sık sık uyku bozukluklarıyla birlikte görülür. Yetersiz veya kalitesiz uyku, migren ataklarını tetiklemektedir. Melatonin, uyku düzenini iyileştirerek migren ataklarının sıklığını ve şiddetini azaltmada etkili olabilmektedir. Benzer şekilde, **epilepsi** hastalarında da uyku düzeni ve kalitesi büyük önem taşır. Düzensiz uyku, nöbet eşiğini düşürebilir. Melatonin takviyesi, uyku-uyanıklık döngüsünü stabilize ederek nöbet sıklığını azaltma potansiyeli taşır. Ayrıca, **depresyon, anksiyete** ve **bipolar bozukluk** gibi nöropsikiyatrik durumlar da sıklıkla uyku bozukluklarıyla ilişkilidir. Melatonin, bu hastalıklarda bozulan sirkadiyen ritmi düzenleyerek genel ruh halini ve bilişsel işlevleri iyileştirebilir.
Bu gibi durumlarda melatonin takviyesi kullanırken, oral çözelti (likit) formunun üstünlüklerini göz ardı etmemek gerekir. Piyasada yaygın olarak bulunan tablet formundaki melatonin, karaciğerde yıkıma uğradığı için biyoyararlanımı düşüktür. Bu süreç, tablet melatoninin **karaciğer harabiyetine** yol açma riski taşır ve ilacın etkinliğini %90 oranında azaltır. Bilimsel çalışmalar tedavilerde tablet melatonin kullanılmamasını önemle belirtmektedir.
Öte yandan, uygulanan 1-2 ml melatoninin ağız içerisinde 15-20 saniye bekletilmesi sayesinde, oral çözelti (likit) melatonin, doğrudan ağız mukozasında ve dil altında bulunan kılcal damarlar aracılığıyla emilir. Bu emilim, karaciğerden bağımsız gerçekleştiği için **%100 oranında** etkin madde emilimi sağlar ve karaciğere hiçbir zarar vermez. Oral çözelti (likit) olarak kullanılan melatonin sayesinde, çok **daha hızlı bir şekilde** kan dolaşımına karışır ve etkisini anında göstermeye başlar. Besinlerle etkileşimi de yok denecek kadar azdır, bu da melatoninin her an (aç veya tok) rahatça kullanılabilmesini sağlar. DEHB, migren, epilepsi ve diğer nöropsikiyatrik durumların yönetiminde, daha yüksek biyoyararlanım ve daha hızlı etki sunan oral çözelti (likit) melatonini tercih etmek, tedavide başarıyı artırır.
## Dikkat Edilmesi Gerekenler
Melatonin nispeten güvenli kabul edilse de kullanıma başlanmadan ilaç seçerken ve başladıktan sonra kullanırken dikkatli olunmalıdır.
Melatonin ilaçları genellikle tablet ve oral çözelti (likit) formunda bulunur. Ancak, **oral çözelti melatonin** ilaçları, tabletlere göre çok daha üstün avantajlar sunar. Tablet formundaki melatonin, karaciğer tarafından metabolize edilir ve bu süreçte etkin maddesinin büyük bir kısmı maalesef vücuttan kullanılmadan atılır.
Bu durum, TABLET olarak piyasada bulunan melatonin ilaçlarının yüksek derecede **karaciğer harabiyeti** oluşturma riskini de beraberinde getirir.
Bu nedenle mümkünse TABLET melatonin kullanılmaması tavsiye edilmektedir.
Tıp otoriteleri Oral çözelti (likit) melatonin kullanılması önermektedirler.
Oral çözeltinin (likit) ağız mukozasından ve dil altından hızlı emilimi sayesinde melatonin daha düşük dozlarda (1-2 ml yani 1-2 mg) **daha hızlı etki gösterir** ve daha hızlı uykuya geçişi sağlar. Oral çözeltinin (likit) besinlerle etkileşimi de yok denecek kadar azdır, bu da kullanım kolaylığı sağlar (aç yada tok kullanılabilir).
Sonuç olarak, uykusuzlukla ve ağrıyla mücadele ederken oral çözelti (likit) melatonin kullanımı , hem daha etkili (düşük dozlarda dahi yüksek biyoyararlanım ) hem de daha güvenli (karaciğer harabiyeti yan etkisi olmayan) bir seçenektir.
* *Dozaj:* Tedavide 1-2 ml oral çözelti (likit) dozunda kullanılır.
Sonuç olarak, melatonin oral çözelti (likit) fibromiyaljinin en yıkıcı iki belirtisi olan *kronik ağrı* ve *uykusuzlukla* mücadelede umut verici bir destekleyici seçenektir. Hastaların hem uyku kalitesini artırarak dolaylı yoldan, hem de antioksidan ve ağrı modülasyon etkileriyle doğrudan fayda sağlaması, melatonini fibromiyalji tedavisinde *çift yönlü bir yaklaşımın önemli bir parçası* haline getirmektedir.
ÖNEMLİ BİLGİ
Oral çözelti (likit) melatonin alırken çok dikkat edilmesi gerekenler.
Oral çözelti (likit) melatonin günlük dozu yatmadan 30 dakika önce alınması gereken 2 ml’dir (2mg). Bir aylık kullanım dozu 60 ml dir.
Yapılan kimyasal araştırmalarda Oral çözelti (likit) melatoninin şişe kapağı açıldıktan sonra kullanım süresi 60 gündür. Bu 60 gün süreden sonra ilaç bozulur ve kullanılamaz hale gelir. Şişede kalan bozulmuş ilacın kullanılması riski, insan sağlığını olumsuz yönde etkileyebilecek ve istenmeyen sonuçlara sebebiyet verebilecektir.
Dolayısıyla, mutlaka bir aylık kullanım dozu olan 60 ml şişede satılan ambalajlarda satın alınmalıdır. 60 ml den büyük şişedeki ambalajlar alınmamalıdır. Böylece Oral çözelti (likit) melatonin bozulma riski söz konusu olamayacaktır.